Lezing “Kerkstrijd: Een strijd met grote betekenis”

Activiteit | 8 oktober 2019

Deze lezing wordt verzorgt door Marcel de Jong.

Klassenstrijd?
In zijn lezing volgt Marcel de Jong de visie van dichter en socialist Henriëtte Roland Holst, die de kerkstrijd omschreef als een klassenstrijd waarin jonge plattelandsdominees leiding gaven aan het verzet van het eenvoudige volk tegen het aristocratische establishment.

Een opvatting die niet geheel onomstreden is. Er zijn theologen en historici die deze klassenstrijd nadrukkelijk ontkennen. Zij zien de afscheiding louter als theologisch conflict. Daarbij verwijzen ze ook naar de inzet van de rijke herenboeren voor het welzijn van het volk, bijvoorbeeld via de Maatschappij tot nut van ‘t algemeen. Maar daarmee doen zij volgens Marcel de Jong de afscheiding en de afgescheidenen tekort. De kerkstrijd was misschien niet bedoeld als economische strijd, maar leidde er wel toe. De minstbedeelden in de samenleving voelden zich gehoord door dominee De Cock. Eindelijk was er iemand die hen zag staan. Ze kwamen steeds openlijker op voor hun godsdienst en eisten vrijheid van godsdienst, onderwijs en meningsuiting. Zo werd de Afscheiding ook een emancipatiebeweging van de mensen die in de samenleving nauwelijks iets te zeggen hadden.

Enerverende geschiedenis
De schrijver legt uit hoe de kerkstrijd zich ontwikkelde en waarom deze leidde tot een klassenstrijd en emancipatiebeweging van de ‘kleine luyden’. Tegelijkertijd laat hij ook zien dat het harde overheidsingrijpen in 1834 ook wel te begrijpen is. In dit verband leest hij een hertaalde preek van Dominee Scholte voor, een vriend van De Cock. Een rede vol woede en met een roep om in opstand tegen de overheid te komen.

Een strijd met grote betekenis
De kerkstrijd van 1834 is een bizarre geschiedenis. Maar van grote betekenis voor de Nederlands geschiedenis. De strijd van Hendrik de Cock en zijn aanhangers gingen ook over de fundamenten van de vrijheid van godsdienst, onderwijs en meningsuiting. De discussies van toen zijn nu nog steeds actueel.

De lezing vindt plaats in de Johan van Mulckenzaal in de Stadskazerne, Oudestraat 216 te Kampen. De aanvang is 20.00 uur. Leden van de historische vereniging en de bibliotheek hebben gratis toegang. Van niet-leden vragen we een bijdrage van 2,00 euro.

 

Enthousiasme voor geschiedenis? Jan van Arkel zoekt jou.

Word medewerker of auteur!

Help mee in een werkgroep of word auteur van ons tijdschrift !

Neem contact op; vasb@uiwnainanexry.ay.